Thực hành tiếng Việt – Trắc nghiệm Ngữ văn 12 Bài 1, Đề 01

Sẵn sàng làm bài?

Đề thi gồm 8 câu hỏi, thời gian làm bài 20 phút. Đồng hồ sẽ bắt đầu đếm ngược ngay khi bạn bấm nút bên dưới.

Thực hành tiếng Việt là nội dung chính của bài luyện này, gồm 8 câu để kiểm tra kiến thức và cách đọc hiểu. Bài thuộc nhóm trắc nghiệm Ngữ văn 12 Bài 1 trên website. Bạn có thể bắt đầu bằng nút làm bài phía trên. Phần hướng dẫn dưới đây giúp xác định trọng tâm, nhận ra những cách hiểu dễ nhầm và chọn bài liên quan để ôn tiếp.

Chủ đề Thực hành tiếng Việt
Nhóm bài Ngữ văn 12 Bài 1: Những sắc điệu thi ca
Phạm vi Luyện theo văn bản hoặc nội dung Bài 1
Số câu 8 câu trắc nghiệm
Thời gian luyện 20 phút

Ôn thực hành tiếng việt: cần chú ý những gì?

Ngôn ngữ nói, ngôn ngữ viết và hoàn cảnh giao tiếp

Phần luyện Bài 1 tập trung vào đặc điểm của ngôn ngữ nói và viết cùng sự phù hợp trong giao tiếp. Hãy phân biệt phương tiện biểu đạt với cách diễn đạt: chữ viết, dấu câu khác với giọng nói, nét mặt và cử chỉ. Một văn bản ghi lại lời nói vẫn cần được xem theo tình huống cụ thể, không chỉ dựa vào việc nó được in trên giấy.

Chọn nhận xét theo sắc thái và cấu trúc

Khi đánh giá lời thoại hoặc một câu dùng trong văn nghị luận, xem từ ngữ trang trọng hay thân mật, vai người nói và mục đích giao tiếp. Việc dùng đại từ hoặc một cách nói giàu khẩu ngữ có thể phù hợp với trò chuyện nhưng chưa phù hợp với bài viết cần sự nghiêm túc. Trong bài luyện này, hãy tránh kết luận chỉ từ một từ riêng lẻ; toàn câu và hoàn cảnh mới giúp phân biệt các lựa chọn gần nhau.

Phương pháp đọc hiểu và chọn đáp án

Xác định hiện tượng ngôn ngữ trong ngữ cảnh

Một từ hoặc cấu trúc câu có thể được sử dụng phù hợp ở hoàn cảnh này nhưng chưa phù hợp ở hoàn cảnh khác. Trước khi nhận xét đúng sai, hãy xác định người nói hoặc người viết, người tiếp nhận, mục đích và tình huống giao tiếp. Với lời nói thân mật, một cách diễn đạt ngắn hoặc giàu sắc thái khẩu ngữ có thể tự nhiên; với văn bản cần sự trang trọng, cùng cách đó có thể gây lệch phong cách. Khi câu hỏi đưa một đoạn văn, cần đọc cả các câu xung quanh để hiểu đối tượng được nói tới. Không dùng một quy tắc máy móc để phán xét mọi cách dùng ngôn ngữ.

Phân biệt lỗi diễn đạt với dụng ý nghệ thuật

Một câu khó hiểu có thể do thiếu thành phần, quan hệ ý chưa hợp lý hoặc từ ngữ có nhiều cách hiểu. Nhưng sự khác thường cũng có thể là dụng ý tạo hiệu quả nghệ thuật, nhất là trong thơ và văn trào phúng. Hãy kiểm tra văn cảnh trước khi gọi một cách diễn đạt là lỗi. Với biện pháp tu từ, cần chỉ ra những từ hoặc vế tạo ra hiệu quả, không chỉ gọi tên. Với lỗi cần sửa, câu mới phải giữ đúng ý định diễn đạt và làm rõ quan hệ giữa các ý. Nếu việc sửa làm thay đổi thông tin chính, đó chưa phải là một cách sửa phù hợp.

Sửa câu bằng cách làm rõ quan hệ và đối tượng

Khi gặp câu mơ hồ, thử nêu các cách hiểu có thể có, rồi xác định phần nào gây ra sự mơ hồ: từ đa nghĩa, vị trí thành phần hay dấu câu. Khi gặp lỗi logic, kiểm tra quan hệ nguyên nhân, kết quả, điều kiện, đối lập hoặc liệt kê có nhất quán không. Một cách sửa tốt thường thêm đối tượng còn thiếu, đổi vị trí thành phần hoặc thay quan hệ từ cho đúng; không cần kéo dài câu bằng nhiều từ phụ. Sau khi sửa, đọc lại để chắc rằng câu chỉ còn cách hiểu phù hợp với ý muốn nói. Với bài trắc nghiệm, hãy kiểm tra từng phương án sửa chứ không chọn phương án dài nhất.

Vận dụng kiến thức vào phần viết

Sau khi nhận ra hiện tượng trong bài tập, thử viết một câu hoặc đoạn ngắn có cùng mục đích giao tiếp. Nếu đang học cách dùng ngôn ngữ trang trọng, chọn đại từ, từ ngữ và cấu trúc phù hợp với vai người nói. Nếu đang học biện pháp tu từ, thử giải thích tác dụng của cách dùng ấy trong một ví dụ mới. Nếu đang học sửa lỗi, giữ một cặp câu trước và sau sửa để theo dõi điều đã thay đổi. Việc vận dụng giúp bạn nhận ra kiến thức tiếng Việt không chỉ dùng để chọn đáp án, mà còn giúp câu văn rõ ý và phù hợp với người đọc.

Luyện trắc nghiệm Ngữ văn và sửa lỗi có căn cứ

Đọc yêu cầu và tìm bằng chứng trước khi chọn

Trong trắc nghiệm Ngữ văn, một phương án có thể đúng về kiến thức chung nhưng chưa trả lời đúng câu hỏi đang đặt ra. Hãy đọc hết phần hỏi, đánh dấu những từ như không đúng, phù hợp nhất, chủ yếu hoặc tác dụng. Nếu đề hỏi nội dung, hãy tìm những chi tiết làm rõ điều được nói tới; nếu hỏi nghệ thuật, hãy chú ý cách tổ chức lời văn, hình ảnh hoặc kết cấu. Với câu hỏi về một đoạn trích, cần đọc chính đoạn đó, không chỉ nhớ một nhận xét về toàn tác phẩm. Khi có hai phương án gần nhau, so sánh phạm vi của từng phương án: có phương án chỉ phản ánh một chi tiết, trong khi câu hỏi cần một ý khái quát hơn.

Phân biệt kiến thức cần nhớ và kỹ năng cần luyện

Tên tác giả, tên tác phẩm, thể loại và vị trí văn bản là những thông tin cần ghi nhớ chính xác. Cách phân tích hình tượng, nhận ra thái độ người kể, giải thích tác dụng một biện pháp tu từ lại cần luyện bằng việc đọc và đối chiếu dẫn chứng. Không nên dùng cùng một cách học cho cả hai nhóm. Với thông tin cơ bản, lập bảng ngắn để tránh nhầm tên hoặc ghép sai tác giả. Với câu phân tích, thử viết một hoặc hai câu nêu nhận xét và bằng chứng trước khi xem các lựa chọn. Một đáp án được chọn đúng bằng suy luận có giá trị học tập cao hơn đáp án chọn vì nhớ vị trí chữ cái từ lượt làm trước.

Luyện một lượt tập trung rồi xem lại lỗi

Bạn có thể làm bài như một lượt kiểm tra ngắn: chuẩn bị văn bản đã học và giấy nháp, dành thời gian đọc kỹ, tránh mở nhiều trang đáp án cùng lúc. Ở lượt đầu, ưu tiên những câu đã xác định được bằng chứng; đánh dấu câu còn phân vân để xem lại. Trước khi nộp, kiểm tra câu bỏ trống và những câu yêu cầu chọn ý sai. Sau khi hoàn thành bài và nhiệm vụ theo hướng dẫn trên website, đối chiếu kết quả để xem lỗi đến từ thiếu kiến thức, đọc nhầm yêu cầu hay suy luận thiếu căn cứ. Đừng chỉ ghi lại chữ cái đúng; hãy ghi lý do phương án đó phù hợp và lý do phương án vừa chọn chưa phù hợp.

Dùng bài luyện để chuẩn bị cho phần đọc hiểu và viết

Trắc nghiệm giúp phát hiện nhanh chỗ chưa chắc, nhưng việc chọn phương án không thay thế khả năng trình bày một lập luận. Sau mỗi lượt, chọn một câu phân tích để viết lại thành đoạn ngắn: nêu nhận xét, đưa chi tiết và giải thích mối liên hệ giữa chúng. Cách luyện này nối kiến thức nhận biết với kỹ năng đọc hiểu và viết. Nếu câu sai liên quan đến ngôn ngữ, hãy thử đặt một câu mới sử dụng đúng hiện tượng đó. Nếu liên quan đến thể loại, hãy so sánh với một văn bản cùng thể loại. Những bài theo chủ đề ở cuối trang giúp bạn chọn phần cần ôn tiếp thay vì luyện ngẫu nhiên mà không nhận ra kỹ năng đang thiếu.

Câu hỏi thường gặp

Bài này dùng để ôn kiến thức hay thay thế bài kiểm tra trên lớp?

Bài Thực hành tiếng Việt dùng để tự luyện và kiểm tra phần kiến thức liên quan đến ngữ liệu hoặc nội dung đang học. Số câu và thời gian trên website là thiết lập cho lượt luyện này; không phải khẳng định về cấu trúc một bài kiểm tra chính thức. Để chuẩn bị cho phần đọc hiểu và viết, nên kết hợp việc làm trắc nghiệm với đọc văn bản và tự trình bày một nhận xét có bằng chứng. Nếu bài học trên lớp sử dụng một đoạn hoặc bản dịch khác, hãy đối chiếu đúng ngữ liệu trước khi so sánh kết quả.

Làm đúng rồi có cần xem lại không?

Có. Hãy xem lại những câu đã chọn đúng nhưng chưa giải thích được vì sao. Bạn có thể thử loại từng phương án còn lại bằng căn cứ từ văn bản hoặc kiến thức bài học. Việc này giúp phân biệt hiểu bài với nhớ vị trí đáp án. Sau một thời gian, làm lại mà không mở ghi chú để kiểm tra khả năng tự nhận diện. Nếu vẫn phân vân ở cùng một loại câu, hãy quay về phần phương pháp tương ứng, đọc lại ngữ liệu rồi chọn bài cùng chủ đề ở mục liên quan.

Bài Ngữ văn 12 và đề luyện liên quan

Chọn văn bản hoặc phần tiếng Việt cùng chủ đề để tiếp tục ôn. Khi đã làm một bài, nên chọn bài tiếp theo theo kỹ năng cần củng cố: đọc hình ảnh, theo dõi người kể, hiểu lập luận hoặc dùng ngôn ngữ đúng hoàn cảnh.

Xem toàn bộ Ngữ văn 12 Bài 1: Những sắc điệu thi ca; chọn chủ đề khác trong danh mục Ngữ văn 12. Bạn cũng có thể về trang chủ Laptop Hải Nam để xem các nhóm nội dung trên website.